Winterdip: down tijdens donkere dagen

Als je denkt dat neerslachtige gevoelens in de wintermaanden alleen voorkomen bij volwassen, dan heb je het mis. Ook kinderen en jongeren kunnen hier last van krijgen. Natuurlijk is geen kind hetzelfde. De één is er gevoeliger voor dan de ander. Vaak merken ouders de symptomen niet of nauwelijks op of wordt het afgedaan als ´normale´ stemmingswisselingen. Maar waar moet je dan wel op letten, zodat je makkelijker kan herkennen dat je kind de ´winterblues’ heeft en is een winterdip te voorkomen door bijvoorbeeld extra vitamines te slikken? Wij leggen het uit en geven je tips, om samen de zon weer snel te laten doorkomen.

Hoe ontstaat het?

De grootste oorzaak van een winterdip is – in de meeste gevallen – een gebrek aan licht. In de winter zijn de dagen natuurlijk korter, komt de zon later op en neemt de lichtsterkte af. Door dit alles kan de biologische klok van je kind behoorlijk in de war raken. Hierdoor raakt ook vaak het slaap- en waakritme verstoord, wat ook weer een trigger is voor deze seizoensgebonden dip.

Winterdip of winterdepressie hetzelfde?

Een winterdip en een winterdepressie zijn niet hetzelfde, maar worden wel vaak door elkaar gehaald. Hoewel de klachten overeenkomen, zijn ze bij een winterdepressie vaak ernstiger.
Zo staan bij een winterdip vermoeidheid en lusteloosheid bovenaan de lijst met klachten. Bij een winterdepressie nemen depressieve gevoelens, zoals neerslachtigheid en somberheid meer de overhand.

Wanneer begint het en wat merk je aan je kind?

Vaak ontstaan bij een winterdip de eerste klachten aan het begin van de herfst, waarna geleidelijk de piek wordt bereikt in december en januari. Vervolgens nemen de klachten weer langzaam af in het voorjaar. Van een echte winterdepressie is sprake als je kind deze klachten twee jaar op rij heeft tijdens de wintermaanden.

De symptomen bij een winterdip:

• Prikkelbaarheid
  
• (Extreme) vermoeidheid
  
• Veel langer slapen – waarbij je kind zich steeds later op de dag ‘wakker’ voelt (verschuiving van het dag-nacht ritme)
• Somberheid
  
• Lusteloosheid
  
• Slechtere concentratie
  
• Verminderde interesse en plezier
  
• Huilbuien
  
• Komt steeds minder onder de mensen. Soms sluiten kinderen zich helemaal af van de buitenwereld.
  
• Veranderde eetlust – in de meeste gevallen veel behoefte aan ongezond eten, met gewichtstoename als gevolg. Sommige kinderen hebben helemaal geen eetlust.

Ook interessant Oliebollen uit de oven: veilig en minder vet!

Hoe voorkom je een winterdip?

Wat kan je doen om het voor je kind wat makkelijker te maken, deze donkere wintermaanden door te komen?
We hebben 7 tips voor je op een rij gezet.

1. Structuur

   Zorg dat je de biologische klok van je kind weer op de rit krijgt. Dit doe je door je kind iedere dag rond hetzelfde tijdstip naar bed te laten gaan en ook op te laten staan.

   Tip: wordt je kind ’s ochtendsvroeg moeilijk wakker en is het een struggle hem uit bed te krijgen? Een wake-up light als wekker kan helpen bij het opstaan in het donker.
2. Start eerst de motor!

   Ontbijten is hét signaal voor je lichaam om wakker te worden en aan de slag te gaan. Sla het ontbijt dus zeker niet over, maar breng die interne motor opgang met voedzame producten, waar voldoende vezels en vitaminen inzitten.

3. Gezond en gevarieerd eten

   Hoewel kinderen met een winterdip de neiging hebben zich vol te proppen met zoetigheid en ander ongezond eten, is het echt van belang hier niet aan toe te geven. Suikerrijke en vette producten zorgen ervoor dat je kind zich alleen maar slechter gaat voelen. Daarbij zal zijn gewicht ook toenemen, wat misschien weer een deuk geeft in zijn zelfvertrouwen.

   

   Kies om gezond en gevarieerde te eten. Het is goed voor lichaam en geest en zorgt ervoor dat je kind alle benodigde vitamines en mineralen binnenkrijgt. Tuurlijk mag er af en toe gezondigd worden, maar wel met mate.

4. Beweging – het liefst in de buitenlucht

   Actief bewegen en sporten geeft je kind frisse energie. Het maakt maakt je fitter en gelukkiger. Bovendien heeft voldoende lichaamsbeweging een positief effect de gezondheid. Je kind krijgt sterkere spieren en botten, het pakt eventueel overgewicht aan, het draagt het bij aan gezonde hart- en bloedvaten en het zorgt dat de hersenen optimaal functioneren. Daarnaast verhoogt het de afweer. Kortom, voldoende beweging is gezond en draagt bij aan een positief brein.

   Wist je dat: je kind het best ’s ochtends vroeg naar buiten kan gaan om actief te bewegen of sporten? Er zit dan namelijk meer ‘blauw’ in het licht, waardoor er minder melatonine (het slaaphormoon) wordt aangemaakt. Hierdoor voelt je kind zich minder slaperig.
5. Ontspanning

   Ontspanning Naast voldoende beweging is ook ontspanning minstens zo belangrijk. Laat je kind iedere dag even ‘ontstressen’ door een uurtje tv te kijken, te gamen, een boek te lezen, of iets anders waar je kind ontspanning in vindt.

6. Ga iets leuks doen samen

   Maak tijd vrij om samen iets leuks te doen. Quality time doorbreekt de negatieve spiraal en zorgt voor positievere gedachten, die ook weer positief gedrag stimuleren. Als je iets gepland hebt staan, geeft het je kind ook iets om naar uit te kijken.

7. Extra vitamine D3 slikken

   Eigenlijk is het niet nodig om extra vitamine D bij te slikken wanneer je dagelijks buiten komt en gezond en gevarieerd eet. Toch kan het in de wintermaanden geen kwaad om je vitamine D-level een boost te geven. In de winter schijnt de zon minder en draag je bedekte kleding. Een dosis van 10 microgram per dag is al genoeg om je Vitamine D-niveau op pijl te houden. Kinderen tot vier jaar, ouderen (70+), zwangere vrouwen, mensen met een getinte huidskleur, gesluierde vrouwen en mensen die weinig buiten komen, moeten sowieso (ongeacht winterdip) extra vitamine D slikken.

Wat als bovenstaande tips niet voldoende helpen?

Informeer in dat geval bij je huisarts naar de volgende opties:

Lichttherapie

Als bovenstaande tips niet voldoende helpen, kun je bij de huisarts informeren naar lichttherapie. Door middel van lichttherapie stopt het lichaam namelijk met het aanmaken van te veel melatonine, waardoor klachten kunnen verdwijnen. Dit kunstlicht houdt de biologische klok voor de gek, zodat het lichaam meer serotonine (gelukshormoon) aanmaakt. De lichttherapie gebeurt met een sterk, wit licht van ongeveer 10.000 lux, waar je kind twintig minuten per dag voor moet zitten. Je kan je kind even een boekje laten lezen of hem een game laten doen op de tablet, zodat de tijd sneller gaat. Het zou heel goed kunnen dat je binnen een week al merkt dat de stemming van je kind is verbeterd.

Als je lichttherapie overweegt in te zetten, kun je hiervoor een verwijzing van je huisarts vragen. Je moet hiervoor echt bij een deskundige aankloppen die werkt met deze speciale lamp. Een gewone lamp of even onder de zonnebank, helpen helaas niet tegen of bij een winterdip.

Cognitieve gedragstherapie

Naast lichttherapie is coginitieve gedragstherapie ook een effectieve vorm van het behandelen van een winterdip. Deze therapievorm wordt uitgevoerd door een psycholoog. De gedachten van je kind beïnvloeden zijn gedrag en ook andersom. Met cognitieve gedragstherapie leert je kind grip te krijgen op zijn gedachten, ermee om te gaan en om zich er minder door te laten beïnvloeden.