KIDSPHASE ABC
Alle termen die te maken hebben met kinderen en ouderschap op een rij!


De uitgerekende datum en de normale periode van bevallen.
De verloskundige, huisarts of gynaecoloog bepaalt in het begin van de zwangerschap de uitgerekende datum. De medische term hiervoor is de à terme datum, vaak afgekort als AT-datum.
Van een à terme bevalling spreek je als je bevalt tussen de 37e en 42e week in de zwangerschap.
Aambeien (hemorroïden) zijn met bloed gevulde zwellingen in of rondom je anus. Ze ontstaan door verslapte bloedvaten en zijn te vergelijken met spataderen. Ze zien eruit als paarse of rode bolletjes en kunnen zorgen voor pijn, jeuk en/of een branderig gevoel.
Aambeien
Aangeboren afwijkingen worden opgemerkt bij de foetus of bij een pasgeboren baby.
Er zijn testen die je tijdens de zwangerschap kunt laten uitvoeren om afwijkingen op te sporen, zoals een bloedtest (NIPT of combinatietest) en een 20 wekenecho. De verloskundige zal de mogelijkheden met je bespreken.
Bij een verhoogde kans op afwijkingen kun je verder onderzoek laten doen: een vlokkentest, vruchtwaterpunctie of een uitgebreide echo.
Aangeboren afwijkingen hebben lichamelijke of geestelijke handicap ten gevolg, zoals een open ruggetje, een open schedel, een hazenlip, hartafwijking of het syndroom van Down.
Bij de aangezichtsligging is het hoofdje van de baby maximaal achterovergebogen ten opzichte van de romp. De doorsnede van het gezicht is groter dan de doorsnede bij de achterhoofdsligging. Dit zorgt voor een moeilijkere bevalling en grotere kans op complicaties.
Een aankleedkussen is een kussen waarop je je baby kan verschonen, verzorgen en aankleden.
Een aankleedkussen is gemaakt van een waterafstotende stof en heeft aan de zijkant 2 grote opstaande randen, zodat de baby niet makkelijk kan verschuiven (maar laat hem evengoed nooit alleen als hij erop ligt!). Er zijn ook wasbare hoezen of overtrekken voor te koop.
Het aankleedkussen leg je meestal op de commode in de kinderkamer.
Het aan de borst leggen van je baby om hem te voeden met moedermelk. Het is belangrijk dat dit op de juiste manier gebeurd.
Als je baby goed is aangelegd, kan hij net zo vaak en zo lang aan de borst drinken als hij wil. Zo komt de melkproductie goed op gang en krijgt je baby alle voeding binnen die hij nodig heeft. Bovendien voorkomt een goede voedingshouding en goed aanleggen pijnlijke tepels en andere borstvoedingsproblemen.
Aardbeivlekken (hemangiomen) komen vaak voor bij baby’s en jonge kinderen. Het zijn goedaardige tumoren die vooral uit bloedvaten bestaan en een opvallende rode of paarse kleur hebben. Ze verdwijnen meestal spontaan voor de tiende verjaardag. Wel kan er schade van de huid achterblijven.
Bij abortus wordt de zwangerschap om noodzakelijke redenen bewust stop gezet. Dit gebeurt in een ziekenhuis of kliniek.
Als je baby voor de geboorte met het hoofdje naar beneden en het achterhoofd in de richting van je buik ligt, dan ligt hij in de achterhoofdsligging.
De meeste baby’s nemen deze houding aan. Het is de meest gunstige ligging voor een natuurlijke bevalling.
Vanaf het moment dat de melk toeschiet gaat het vetgehalte van de melk omhoog, deze melk zou je achtermelk kunnen noemen. Naarmate de voeding vordert, blijft het vetgehalte toenemen. De laatste druppels voeding, hebben dus het hoogste vetgehalte.
Achtermelk is goed voor de groei en ontwikkeling en geeft je baby een voldaan gevoel.
Voor een eerste kindje kun je samen de achternaam van de moeder, de duomoeder of de vader kiezen. De gekozen achternaam geldt ook voor alle volgende kinderen.
De keuze voor een achternaam kan voor de geboorte of bij de geboorteaangifte vast worden gelegd. Het vastleggen gebeurt bij de burgerlijke stand, waar jullie samen, persoonlijk, naartoe moeten. Als je je kind eerst moet erkennen, kun je bij de erkenning de achternaam van je kind kiezen. Naamskeuze kan ook bij adoptie en bij de gerechtelijke vaststelling van het ouderschap.
Wordt er geen achternaam gekozen, of ben je hier te laat mee? Dan bepaalt de wet welke achternaam je kind krijgt. Welke naam dat is, hangt af van je persoonlijke situatie.
Acne (Acne Vulgaris, ook wel jeugdpuistjes genoemd) is een huidaandoening waarbij mee-eters, puistjes, rode bultjes en/of onderhuidse ontstekingen voorkomen. Het uit zich meestal in het gezicht, op de borst, rug, nek en/of de schouders. Verschillende factoren zijn van invloed op het ontstaan van acne. Waaronder een verhoogde talgproductie, dit ontstaat in de puberteit onder invloed van hormonen. Acne is niet besmettelijk.
Een activity center is educatief speelgoed die je aan de box kunt bevestigen waarbij baby’s vanaf 3 maanden spelenderwijs nieuwe dingen kunnen leren. Op sommige exemplaren zit ook licht en geluid. Je baby grijpt, voelt, draait, kijkt en ontdekt.
Een activity center ondersteunt de ontwikkeling en zorgt ervoor dat je baby zelfstandig kan experimenteren.
ADHD staat voor ‘Attention Deficit Hyperactivity Disorder’. In het Nederlands spreekt men wel van ‘aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit’. In de DSM-5 valt ADHD onder de neurobiologische ontwikkelingsstoornissen.
ADHD is een meestal aangeboren en erfelijke afwijking van kleine onderdelen van de hersenen. Dit kan ervoor zorgen dat concentreren moeilijk gaat en de persoon in kwestie snel afgeleidt is. Beslissingen worden ondoordacht genomen en er wordt snel overgegaan tot actie (impulsiviteit). Personen met ADHD zijn lichamelijk overactief en onrustig (hyperactiviteit).
ADHD zonder hyperactiviteit werd vroeger ook wel ADD genoemd.
Bij een afgeplat hoofdje is de vorm van het hoofd van de baby niet rond, maar aan een kant duidelijk zichtbaar afgeplat in vergelijking met de rest van het hoofd.
Dit kan ontstaan als een baby te vaak en te lang in een voorkeurshouding ligt – dus als de baby bijvoorbeeld altijd op de linkerkant van zijn hoofd ligt als hij slaapt.
Je kunt een afgeplat hoofdje voorkomen door de baby vanaf het begin afwisselend met het hoofdje naar links en naar rechts in bed te leggen.
Als je kindje nog niet aan de borst kan drinken of nog niet voldoende melk uit de borst krijgt, dan kun je de melk op een andere manier uit je borsten halen. Dit heet afkolven.
Je kunt op verschillende manieren afkolven: met de hand, een handkolf of een elektrische kolf. Je kunt ook beide borsten tegelijkertijd kolven. Dit spaart tijd en verhoogt de melkproductie.
Het doorknippen van de navelstreng
Uit je vagina verlies je soms wat slijm/vocht, dit noem je afscheiding. Het is normaal dat er afscheiding uit de vagina komt, dit is hoe je vagina schoon en gezond blijft. Normale afscheiding is meestal helder of wit van kleur. Soms lijkt het wat geel als het opdroogt in je onderbroek. Een andere naam voor vaginale afscheiding is ‘witte vloed’. Normale afscheiding is vloeibaar, doorzichtig en witachtig. Gedurende de maand kan je afscheiding veranderen door je hormonen. Soms is het wat waterig en soms kan het juist dik en taai zijn.
Flaporen zijn het gevolg van een aangeboren misvorming van het kraakbeenskelet van de oorschelp. Ze zijn meestal erfelijk maar in een enkel geval ontstaat het spontaan.
Normaal gesproken is de afstand tussen de rand van de oorschelp en de zijkant van het hoofd zo’n 1,5 tot 2 cm. Bij flaporen is deze afstand meer dan 21 millimeter. Normaal is de hoek van de oor tot de schedel 21 tot 25 graden. Bij flaporen is die hoek meer dan 25 graden.
Vanaf de leeftijd van 6 jaar kunnen ze worden gecorrigeerd met behulp van plastische chirurgie.
Als twee mensen samen een kind krijgen en niet getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben, heeft het kind wettelijk gezien één ouder: de biologische moeder. De vader of duomoeder moet eerst het kind erkennen om juridisch gezien de ouder te worden van het kind. De persoon die het kind erkent hoeft niet de biologische ouder te zijn.
Erkenning kun je regelen tijdens de zwangerschap, bij de geboorteaangifte of na de geboorteaangifte. Ieder kind moet apart worden erkend en de moeder moet altijd toestemming geven.
Het erkennen van een kind bij de gemeente is gratis. Ook een notaris mag een erkenningsakte opmaken. Bij een notaris kost erkenning wel geld.
Als je zwanger bent mag je geen alcohol drinken. Het is schadelijk voor je ongeboren baby. Bij minder dan een glas per dag is het risico op een miskraam, foetale sterfte of vroeggeboorte al verhoogd. Ook kan deze hoeveelheid al schadelijk zijn voor de geestelijke ontwikkeling van je kindje.
Bij jongeren onder de 18 jaar kan door het drinken van alcohol blijvende fysieke en/of mentale schade ontstaan.
Bij een alcoholvergiftiging wordt de concentratie alcohol in het bloed (het bloedalcoholgehalte ofwel BAG) zo hoog dat men bewusteloos en in coma kan raken. Bij jongeren treedt dit sneller op dan bij volwassenen, namelijk al na 5 à 6 glazen alcohol.
Iemand met een allergie is overgevoelig voor bepaalde stoffen, allergenen genaamd. Wanneer je allergisch bent en met een allergeen in aanraking komt, krijg je een allergische reactie. Een allergische reactie is een reactie van het menselijk afweersysteem (het immuunsysteem) op stoffen van buitenaf waar het lichaam normaal gesproken niet heftig op behoort te reageren.
Bekende allergenen zijn bijvoorbeeld gras- en boompollen, huisstofmijten, huisdieren, voedsel en insectengif.
Er bestaan verschillende soorten van allergieën zoals verschillende luchtwegallergieën in de vorm van hooikoorts, kattenallergie of een allergie voor huisstofmijten. Als je in contact komt met bepaalde allergenen (stoffen waarvoor je allergisch bent) kun je klachten krijgen zoals een loopneus, jeukende ogen, huiduitslag of piepende ademhaling.
De meest gebruikelijke test is een huidtest die wel of niet aantoont of je allergisch bent voor klassieke allergenen zoals pollen, huisstofmijt en/of dieren. De specialist brengt speciale testvloeistof met daarin een allergeen in of onder de huid. Na vijftien tot twintig minuten bekijkt de specialist of er zwelling of roodheid optreedt. Als dit het geval is ben je allergisch voor deze stof.
Je ondergaat een RAST-test als huidtesten niet mogelijk of niet doorslaggevend zijn. De RAST-test wordt bijvoorbeeld uitgevoerd bij een koemelkallergie. De (huis)arts neemt bloed af en stuurt dit naar het (ziekenhuis)laboratorium. De laborant voegt de allergenen toe waar je waarschijnlijk allergisch voor bent. Ook wordt er een radioactieve stof toe aan het bloed toegevoegd. Hiermee bepaalt de laborant de mate van de allergische reactie.
De keelamandelen zijn zichtbaar als knobbels links en rechts achter in de keel. De huig (het aanhangsel van het zachte gehemelte) hangt midden tussen de keelamandelen. De keelamandelen vormen een klein deel van het totale lymfekliersysteem.
Ontstoken keelamandelen veroorzaken over het algemeen regelmatig keelpijn, moeite bij het slikken of koorts. Wanneer de klachten niet goed met medicijnen te behandelen zijn, kan de KNO-arts de amandelen verwijderen. Dit geeft geen merkbare gevolgen voor de afweer.
Amenorroe is het uitblijven van je menstruatie, voor langer dan zes maanden. Ook als een meisje op haar zestiende nog geen eerste menstruatie heeft gehad, krijgt zij deze diagnose.
Als je niet ongesteld wordt omdat je zwanger bent, is er eigenlijk ook sprake van amenorroe, maar niet van een stoornis.
Anamnese betekent letterlijk “herinnering”. Het gaat hierbij om je medische voorgeschiedenis.
Tijdens een anamnesegesprek stelt de arts je allerlei vragen die belangrijk kunnen zijn bij het stellen van een diagnose of het kiezen van een behandeling. Ook bij het voorschrijven van medicijnen is het belangrijk om te weten of je ergens allergisch voor bent. Niet alleen huisartsen kunnen een anamnese doen. Ook medische specialisten en andere beroepen in de zorg, zoals fysiotherapeuten en verpleegkundigen doen dit regelmatig. Zo komen jij en je behandelaar niet voor onverwachte verrassingen te staan.
Fobieachtige symptomen en bepaalde angsten horen bij de normale ontwikkeling van kinderen. In de eerste levensjaren zijn kinderen bijvoorbeeld vaak bang voor harde geluiden, voor onbekende voorwerpen of personen, en voor dieren. Het komt ook regelmatig voor dat kinderen van rond de vijf jaar bang zijn in het donker. Naarmate het kind ouder wordt en situaties beter kan overzien, verdwijnen deze angsten vaak vanzelf.
Soms is een kind zo extreem angstig dat er een angststoornis wordt ontwikkeld. Het denken is door de angst ontregeld (negatief zelfbeeld, piekeren) en dat heeft ook zijn weerslag op het gedrag (teruggetrokken, vermijdend) en gevoel (onzeker, weinig zelfvertrouwen).
Het beste is om een afspraak met de huisarts te maken. Mogelijk verwijst deze door naar een kinderpsycholoog die je kind gaat helpen met zijn angst.
Nadat de diagnose is gesteld, of wanneer in elk geval duidelijk is of er sprake is van een angststoornis, stelt de behandelaar in overleg met jou en je kind een behandelplan op. Voor de behandeling van angststoornissen is cognitieve gedragstherapie (CGT) de methode van eerste keuze. Medicijnen worden alleen ingezet als psychotherapeutische vormen van behandeling niet of onvoldoende blijken te werken.
Anorexia nervosa is een psychische stoornis. Bij mensen met deze aandoening is er sprake van een verstoord zelfbeeld. Ze hebben een extreme angst om dik te worden. Voor mensen met anorexia nervosa is dun nooit dun genoeg en beheerst eten, gewicht, calorieën en de angst om aan te komen hun leven.
Anticonceptie betekent letterlijk: tegen conceptie, of tegen bevruchting. Anticonceptie is een manier om de bevruchting en/of innesteling van een bevruchte eicel tegen te gaan en dus de kans op een zwangerschap zo klein mogelijk te maken. Er zijn verschillende anticonceptiemiddelen, zoals de anticonceptiepil, het condoom, spiraaltje of pessarium.
Een antilekbeker wordt afgesloten met een deksel waarin een ventiel of een dergelijk mechanisme is verwerkt, waardoor er geen vloeistof gemorst kan worden. Zo leert je kindje al vroeg om zelfstandig te drinken zonder te knoeien.
Antilekbekers zijn vaak makkelijk vast te pakken door speciaal ontworpen handvatten.
De Apgar-score is een cijfer tussen nul en tien die je baby kort na de geboorte krijgt van degene die de bevalling heeft begeleidt (de verloskundige of gynaecoloog). Dit cijfer geeft een snelle indruk weer hoe de algemene toestand van je baby is, hoe hij de periode rond de bevalling heeft doorstaan en of hij medische hulp nodig heeft.
De test wordt een aantal keer na de geboorte bepaald, meestal na één, vijf en tien minuten.
De test is ontwikkeld in 1952 door dr. Virginia Apgar, een Amerikaanse arts.
De officiële naam voor archipelvlek is ‘lumbosacrale dermale melanocytose’. Een verouderde term is ‘mongolenvlek‘. Het is een blauwgroen-grijze verkleuring van de huid die regelmatig voorkomt bij pasgeborenen. Ze komen vooral voor bij donker getinte kinderen en kinderen van Oost-Aziatische oorsprong. Je vindt de vlekken meestal op de billen en ze zijn plat van structuur. De huid is dus niet verdikt. Archipelvlekken zijn goedaardig en variëren in grootte. Ze verdwijnen meestal spontaan voor de tiende verjaardag.
Asfyxie (ook wel zuurstoftekort genoemd) betekent letterlijk ‘niet ademen’. Het is een situatie waarbij kinderen tijdelijk een tekort aan zuurstof hebben, waardoor verschillende organen in het lichaam schade kunnen oplopen. Asfyxie zou op iedere leeftijd kunnen voorkomen, maar deze term wordt eigenlijk alleen gebruikt tijdens zuurstoftekort dat tijdens zwangerschap of geboorte wordt opgelopen.
De diagnose syndroom van Asperger wordt in Nederland niet meer gegeven. De huidige editie van het Amerikaanse handboek voor psychische stoornissen, de DSM-5, spreekt nog maar van één overkoepelende autisme-diagnose: de autismespectrumstoornis (ASS). Voor subtypes als het syndroom van Asperger zou onvoldoende wetenschappelijke onderbouwing zijn. Mensen die deze diagnose in het verleden kregen kunnen die wel gewoon blijven gebruiken.
Volgens de beschrijving van de diagnose in de vorige versie van de DSM (de DSM IV) is er bij mensen met het syndroom van Asperger sprake van beperkte interessegebieden, herhalingsgedrag en problemen op het gebied van sociale communicatie en sociale interactie.
Het Asperger-syndroom is vernoemd naar de Oostenrijkse kinderarts Hans Asperger (1906-1980). Hij behoort samen met de Oostenrijks-Amerikaanse kinderpsychiater Leo Kanner tot de pioniers op het gebied van autisme-onderzoek.
Astma is een aandoening van de luchtwegen. Symptomen zijn piepende ademhaling, benauwdheid en hoesten. Je kind is sneller moe en benauwd bij inspanning.
Een astma-aanval kan ontstaan door allergische prikkels, zoals stuifmeel van gras en bomen, huidschilfers van huisdieren en huisstofmijt. Ook kan een aanval uitgelokt worden door niet-allergische prikkels, zoals virusinfecties, baklucht, rook, koude lucht, mist en inspanning.
Beweging en sporten is belangrijk bij astma. Met behulp van medicijnen (luchtwegverwijders en ontstekingsremmers) kunnen klachten worden verminderd of uitblijven.
Een au pair is een buitenlandse kinderoppas tussen de 18 en de 30 jaar oud die voor de kinderen van een gastgezin zorgt. De au pair woont bij het gastgezin in en komt voor maximaal een jaar naar Nederland om op de gastkinderen te passen.
In ruil voor kost en inwoning zorgt een au pair voor de kinderen van het gastgezin. Daarnaast kan hij/zij in overleg met het gastgezin wat huishoudelijke taken op zich nemen, zoals koken en/ of schoonmaken.
Tijdens zijn of haar verblijf neemt de au pair ook deel aan de Nederlandse samenleving, leert over de cultuur en volgt verplicht een taalcursus.
Vroeger onderscheidden we verschillende soorten autisme: klassiek autisme, Asperger en PDD-NOS (Pervasieve Development Disorder-Not Otherwise Specified) en McDD. Deze onderverdeling wordt steeds meer losgelaten.
Bij mensen met autisme verloopt de informatieverwerking in de hersenen op een andere manier. Daardoor hebben ze vaak moeite om sociale situaties goed in te schatten en vinden ze het lastig om met veranderingen om te gaan. Andere dingen kunnen juist weer heel gemakkelijk zijn zoals het heel nauwkeurig werken of het snel kunnen zien van details.
De vele informatie die de hele dag binnenkomt verwerken mensen met autisme op een andere manier dan mensen zonder autisme. Bij mensen zónder autisme wordt alle informatie die via de zintuigen binnenkomt automatisch gefilterd. Bij iemand mét autisme gebeurt dat niet, wat leidt tot overprikkeling van de zintuigen.
Een autistische stoornis is niet te zien aan de buitenkant, waardoor het voor de buitenwereld vaak lastig te begrijpen is.
De nieuwe leeftijdsgrens voor het beginnen met autorijlessen ligt niet langer op 18 jaar, maar is veranderd naar 16 jaar. Zo mogen jongeren vanaf 16 jaar theorie-examen doen voor het autorijbewijs en mogen ze vanaf 16,5 jaar rijles nemen. Vanaf 17 jaar mag het praktijkexamen aangevraagd worden. Wordt het rijbewijs behaald vóór de 18e verjaardag, dan moet er bij het aanvragen van het rijbewijs ook een begeleiderspas aangevraagd worden. Tot de 18e verjaardag moet er namelijk een begeleider meerijden. Na de 18e verjaardag hoeft de begeleider niet langer mee te rijden.
Het AVI-systeem wordt gebruikt om te zien welk leesniveau geschikt is voor een kind en daarnaast kun je er de moeilijkheidsgraad van een tekst mee bepalen.
AVI is de afkorting van Analyse van Individualiseringsvormen.
Het systeem bestaat uit AVI-toetskaarten en heeft 12 niveaus. De aanduiding is gekoppeld aan het leerjaar van de basisschool.
De twaalf AVI-niveaus zijn:
AVI-Start – M3 – E3 – M4 – E4 – M5 – E5 – M6- E6- M7 – E7 – AVI Plus.
Het M3 niveau moet halverwege groep 3 bereikt zijn. Daarna volgt E3, het niveau van eind groep 3. Zo gaat dat door tot en met groep 7. Het laatste niveau heet AVI-Plus. Op vrijwel alle kinderboeken staat het AVI-niveau op de achterflap vermeld.
Volg ons!
Nieuw op de website
Kidsphase favourites
Ontdek
Broodbeleg voor je baby: wat zijn verantwoorde keuzes? Inclusief zelfmaakideetjes!
baby
15 leuke kinderraadsels, waar jij ook nog van dubbel ligt!
Lifestyle
Kinderen en social media: zo kan het veilig - 8 tips
Puber
'Kijk, ik kan het!' De 7 stappen naar fietsen zonder zijwieltjes
Kleuter
13 simpele spelletjes die je dreumes fantastisch zal vinden
Dreumes
Maak iemand happy met jouw zelfgemaakte Happy Stone!
Activiteiten
niets missen?

Abonneer je op onze Nieuwsbrief
Schrijf je in en ontvang 1 keer per maand de Kidsphase nieuwsbrief in je mailbox, gevuld met de nieuwste artikelen, meest spraakmakende blogs en natuurlijk extra veel handige tips rondom zwangerschap, baby's en kinderen!
schrijf je in!
Wij spammen niet, je privacy is 100% gegarandeerd en uitschrijven kan altijd.
© 2026 Kidsphase - Alle rechten voorbehouden
onderdeel van Interphase Creations
© 2026 Kidsphase - Alle rechten voorbehouden
onderdeel van Interphase Creations








